analogie tematyczne atematyczne arson

Wnioskowanie przez analogię – mechanizm lewej półkuli usprawniający naukę języka

Sposób myślenia przez analogię jest jednym z czynników pozwalających odkrywać i rozumieć świat. W naukach przyrodniczych stanowi podstawę odnajdywania nowych idei i wynalazków. Myślenie matematyczne, politykowanie, rozumowanie prawne i moralne od zawsze posługuje się analogią jako narzędziem służącym do szukania i weryfikowania sądów i twierdzeń. Dostrzeganie konwencji, akceptowanie standardów w podobnych życiowych sytuacjach jest gwarancją udanych kontaktów społecznych. W końcu język. Mamy przecież analogie fleksyjne: nie ma mamy, nie ma taty, oddaj jej lalkę, oddaj jemu bajkę, słowotwórcze konstrukcje: córka siostry to siostrzenica, córka brata to bratanica, składniowe i semantyczne struktury: zimą pada śnieg, jesienią pada deszcz… To właśnie wszelkie paralelne reguły językowe ułatwiają nabywanie mowy.

Oto więc należycie uargumentowany „bohater” niniejszego wpisu – Analogie tematyczne i atematyczne, których autorkami jest duet: Anna Nallur i Anna Nepomuceno.

Zawartość

Analogie tematyczne

  • 70 kart kartonowych kolorowych dwustronnie foliowanych,
  • instrukcja z odpowiedziami (w języku polskim i angielskim),
  • tekturowe opakowanie.
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson

Analogie atematyczne

  • 67 kart kartonowych kolorowych dwustronnie foliowanych,
  • instrukcja z odpowiedziami (w języku polskim i angielskim),
  • tekturowe opakowanie.
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson

Dla kogo?

  • dla dzieci z zaburzeniami rozwojowymi (m.in. w przypadku zaburzeń komunikacji językowej, zakłóceń uwagi i koncentracji, w sytuacji specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu),
  • dla dzieci zdrowych, w celu stymulacji kształtowania funkcji poznawczych.

Rozwijane umiejętności

  • odkrywanie i wykorzystywanie reguł,
  • werbalizowanie reguł,
  • odnajdywanie relacji i różnic,
  • dokonywanie analizy.

Czym jest analogia?

Analogia, będąc jedną z metod rozumowania, zależna jest w dużej mierze od funkcji lewej półkuli, gdyż polega na:

  • dostrzeganiu podobnych relacji,
  • zauważeniu różnic,
  • odkrywaniu reguł
  • i wykorzystaniu ich w innych sytuacjach i warunkach.

Jaki ma wpływ na naukę języka i nasz rozwój?

Umiejętność wnioskowania przez analogię wraz ze zdolnością do kategoryzacji elementów rzeczywistości stanowi solidną podstawę naszego intelektualnego rozwoju. Również skuteczna nauka języka polega m.in. na dostrzeżeniu, rozumieniu i ponownym, (a docelowo spontanicznym) wykorzystywaniu lingwistycznych analogii w innych przypadkach i sytuacjach. Analogii, które skryje w sobie m.in.:

  • fleksja wyrazów (m.in. deklinacja rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników, koniugacja czasowników – pomijając zbiór wyjątków i odstępstw od reguły 😉 ),
  • słowotwórstwo,
  • struktury zdaniowe i wszelkie komunikaty.

Rodzaje analogii

Materiał wykorzystany w omawianych niżej zestawach: konkretny (obrazki) oraz abstrakcyjny sprawia, że mamy do czynienia z analogiami tematycznymi i atematycznymi. Nieobecne w przykładach analogie językowe (na materiale werbalnym) tworzę samodzielnie.

analogie tematyczne atematyczne arson
Analogia tematyczna
analogie tematyczne atematyczne arson
Analogia atematyczna

Sposób pracy z kartami

Zestawy składają się z ogromnej ilości kart pracy. Każda karta to dwa przykłady oparte na tej samej regule („Jeśli A, to B”). Staram się, aby dziecko samodzielnie dostrzegło zasady rządzące podanymi wzorami i uzupełniło brakujący element trzeciej pary. W tym celu wspólnie analizujemy kolejne linijki z przykładami – oczywiście z zachowaniem kierunku od lewej do prawej i z użyciem palca wskazującego dominującej ręki. Ogromną wagę przywiązuje również do komunikatów kierowanych do dziecka. W zależności od doświadczeń poznawczych i możliwości dziecka stosuję różne komunikaty:

  • taki -> taki, taki -> taki, taki -> jaki tu?
  • taki tu -> taki tu, taki tu ->taki tu, taki tu -> jaki tu?
  • gdy wymaga tego sytuacja, a dziecko nie dostrzega zależności w przykładach, pomagam mu i wspólnie nazywamy poszczególne elementy przykładów, np. co? – pomidor, jaki? – duży -> co? pomidor, jaki? – mały, co? – ogórek, jaki? – duży -> co? ogórek, jaki? – mały, co? – kukurydza, jaka? – duża- > co tu?/jak tu?/ jaka tu kukurydza?

Wybór obrazka z pięciu dostępnych możliwości, to nie koniec ćwiczenia dla dziecka mówiącego. Przed nim stoi niełatwe zadanie – nazwanie odnalezionej i zastosowanej reguły, chociażby w najprostszej formie, np. tu duże -> tu małe, tu czerwone ->tu zielone, tu nad -> tu pod, tu w tą samą stronę -> tu w przeciwną itp.

Moi podopieczni stosują następujące sposobów pracy z kartami:

  • zwyczajne wskazywanie prawidłowego rozwiązania wśród pięciu przykładów mieszczących się w jednej linii,
  • zakreślanie kółkiem odpowiedzi,
  • łączenie linią odpowiedzi z pustym okienkiem,
  • dokładanie lub/i doklejanie właściwego obrazka.

Wielokrotne użycie kart i różne techniki pracy wymagają wcześniejszego powielenia kart do własnych celów. Tak przygotowaną pomoc wykorzystuję z dziećmi, którym łatwiej zauważyć reguły rządzące w parach poprzez wycięcie i dołożenie konkretnego obrazka. Ponadto, czego nauczyło mnie doświadczenie 😉 , rozcięcie przygotowanych pięciu odpowiedzi i niezapamiętanie ich sugerowanego przez autorki ułożenia, zaburzyć może tok przebiegu niektórych ćwiczenia. Ma to m.in. znaczenie w relacjach dotyczących obrotu (90˚, 180˚) czy lustrzanych odbić.

Przedstawione w zestawie analogie dotyczą wielu różnych reguł, a każdą z nich zobrazowano, nie jednym, a kilkoma ćwiczeniami.

Relacje dotyczą m.in.:

  • koloru
  • wielkości
  • położenia względem siebie lub innych obiektów
  • obrotów, lustrzanych odbić
  • część do całości (np. elementów różnicujących obiekty w parze)
  • wykonywanych czynności
  • cech i funkcji (np. przeciwieństw i kontrastów)
  • zmian czynności wykonywanych między obiektami
analogie tematyczne atematyczne arson
  • 2 cechy w jednej analogii (np. ilości i wielkości)
analogie tematyczne atematyczne arson
  • 3 cech w jednej analogii (np. ilości, koloru i wielkości)
analogie tematyczne atematyczne arson

Podział kart dotycz również stopnia trudności. Ewentualne problemy w rozwiązywaniu analogii rozwiać może instrukcja wraz z załączoną tam tabelą odpowiedzi. Tu po raz kolejny przydaje się oryginalne ułożenie odpowiedzi, a więc odpowiednia ich kolejność.

W praktyce terapeutycznej wykorzystuję również inne zestawy rozwijające myślenie analogiczne, np.:

Analogie można tworzyć na kartce papieru, ale i w przestrzeni pozastolikowej. Z użyciem klocków Lego również – mój pomysł znajdziesz tutaj.

Tutaj możesz pobrać mój szablon do tworzenia własnych analogii.

Nie chcesz, by ominął Cię kolejny wpis? Polub Przystanek Rodzinka na Facebooku.

Podobał Ci się ten wpis? Podziel się z innymi!

Dodaj swój komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry