10 podstawowych umiejętności, których brakuje dziś uczniom - Przystanek Rodzinka - blog parentingowy o dzieciach okiem logopedki

Głośny apel pewnej nauczycielki o powrót do podstawowych umiejętności poruszył rodziców i pedagogów. W szczerym nagraniu, które obejrzały miliony osób, opisała ona dziesięć kompetencji, z którymi mierzą się jej uczniowie trzeciej klasy. To nie tylko kwestia czytania zegarka ze wskazówkami, ale przede wszystkim umiejętności związane z bezpieczeństwem i codzienną samodzielnością. Jej słowa to nie krytyka, lecz zaproszenie do wspólnego działania – bo sukces dziecka buduje cała otaczająca je społeczność.

Kluczowe kompetencje, które zanikają

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Najbardziej niepokojące braki dotyczą sfery bezpieczeństwa. Okazuje się, że spora grupa dzieci nie pamięta numeru telefonu do mamy lub taty, a także adresu własnego miejsca zamieszkania. To podstawowe informacje, które w nagłej sytuacji są niezbędne. Co więcej, wielu uczniów nie potrafi wymienić imion swoich rodziców, co może utrudnić kontakt w placówkach czy podczas wycieczek.

Samodzielność w codziennych zadaniach

Kolejnym wyzwaniem jest samodzielne radzenie sobie z prostymi, codziennymi czynnościami. Nauczyciele obserwują trudności z zawiązywaniem sznurowadeł na bucie, co wpływa na komfort i sprawność dziecka w szkole. Problemem bywa także stosowanie się do instrukcji złożonych z kilku poleceń naraz, na przykład: „Weź zeszyt, otwórz na stronie 15 i przeczytaj pierwszy wiersz”. To ćwiczy pamięć roboczą i koncentrację.

Orientacja w świecie i narzędziach

Dzieci często nie wiedzą, skąd pochodzi ich rodzina lub w którym roku się urodziły. To elementy budujące tożsamość i poczucie zakorzenienia. Równocześnie zanika praktyczna umiejętność posługiwania się tradycyjnymi narzędziami, takimi jak słownik książkowy. W dobie smartfonów rzadko też mają kontakt z gotówką, przez co nie ćwiczą liczenia fizycznych monet, ani z odczytywaniem godziny z zegara analogowego.

Dlaczego te umiejętności są tak ważne?

Te pozornie proste kompetencje są kamieniami milowymi rozwoju. Nie chodzi wyłącznie o wygodę. Znajomość adresu czy numeru telefonu to kwestia bezpieczeństwa. Samodzielne zawiązanie buta buduje wiarę we własne siły. Praca ze słownikiem rozwija samodzielność w szukaniu informacji i cierpliwość. Liczenie monet i odczytywanie czasu na tradycyjnym zegarze to praktyczne zastosowanie matematyki w życiu. Jako logopedka dodam, że wykonywanie wieloetapowych poleceń świetnie trenuje również przetwarzanie słuchowe i rozumienie języka, co jest fundamentem nie tylko szkolnych sukcesów, ale i sprawnej komunikacji.

Proste sposoby na ćwiczenie w domu

Zamień naukę w zabawę i rytuał

Na szczęście wszystkie te umiejętności można z powodzeniem trenować podczas zwykłych, domowych aktywności. Kluczem jest konsekwencja i pozytywne nastawienie. Oto kilka pomysłów:

Numer telefonu i adres: Ułóż z dzieckiem krótką, rymowaną piosenkę lub wierszyk zawierający te dane. Powtarzajcie ją np. podczas jazdy samochodem.
Wieloetapowe polecenia: Wprowadź je do codzienności. Możesz poprosić: „Podlej kwiatki w salonie, a potem połóż serwetki na stół”. Zacznij od dwóch kroków, stopniowo zwiększaj liczbę.
Zegar i pieniądze: Zawieś w domu zegar analogowy i pytaj: „Która godzina?” przy różnych okazjach. Daj dziecku monetę przy kasie samoobsługowej i poproś o wrzucenie jej do automatu.
Wiązanie butów: Poświęć 5 minut przed wyjściem z domu na spokojne ćwiczenie. Można użyć specjalnej trenującej planszy lub po prostu własnego obuwia.
Pisanie i słownik: Zachęć do napisania krótkiej kartki do dziadków lub przyjaciela. Kup prosty słownik dla dzieci i pokaż, jak z niego korzystać, szukając razem znaczenia nowego słowa.

Współpraca zamiast obwiniania

Apel nauczycielki wywołał ważną dyskusję. Wielu rodziców przyznało, że w natłoku obowiązków zawodowych i domowych niektóre rzeczy umykają. Inni zwracali uwagę na ograniczone zasoby szkół.

@mommy_n_zachy What’s happening to our kids? I need answers!! #teachertok #elementaryteacher #teacherproblemsboredteachers #teacher ♬ original sound – mommy_n_zachy

Wyłonił się jednak klarowny wniosek: obwinianie się nawzajem nie pomaga dzieciom. Prawdziwą siłą jest partnerstwo między domem a placówką edukacyjną. Nawet małe, ale regularne działania podjęte przez rodziców mogą odciążyć nauczyciela i – co najważniejsze – dać dziecku poczucie pewności i przygotowania do samodzielności.

Warto pamiętać, że budowanie tych umiejętności to nie wyścig, a spokojna, wspierająca podróż. Nie chodzi o to, by zarzucić dziecko zadaniami, ale by wplatać je naturalnie w codzienne rytuały. Wasza cierpliwość i zaangażowanie to najlepsza inwestycja w samodzielność i bezpieczeństwo waszej pociechy, zarówno w szkolnej ławce, jak i w wielkim świecie.

Źródło