o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 1

„O co chodzi? Rozumienie idiomów i przenośni” – jak pomóc dziecku zrozumieć metaforę i wieloznaczność

Deficyty językowe dzieci z zespołem Aspergera, ale i z afazją, z autyzmem, dzieci dyslektycznych czy dwujęzycznych związane są między innymi trudnościami w rozumieniu abstrakcyjnych słów, metaforycznych powiedzeń i idiomów. Błędnie odczytywane związki frazeologiczne, tzn. jako suma dosłownych znaczeń tworzących je wyrazów wynika z braku dostrzegania przenośnego sensu stałego połączenia wyrazowego. Nieumiejętność dekodowania frazeologizmów, kolokacji czy doraźnie tworzonych związków wyrazowych wynikających z aktualnego dla rozmowy kontekstu, czyli rozumienia umownych znaczeń przekazywanych w wypowiedzi skutkuje problemami w codziennej komunikacji, w edukacji i przede wszystkim w życiu. Publikacja „O co chodzi? Rozumienie idiomów i przenośni” będąca zbiorem tekstów, obrazów i ćwiczeń pomaga dzieciom rozumieć znaczenia naddane utartych związków oraz motywuje do używania ich w swobodnych rozmowach.

Dla kogo?

Pomoc przeznaczona jest dla logopedów, terapeutów, nauczycieli szkół specjalnych i powszechnych, rodziców i opiekunów:

  • dzieci z zespołem Aspergera,
  • dzieci dwujęzycznych,
  • dzieci z afazją,
  • dzieci z autyzmem,
  • dzieci niesłyszących,
  • dzieci z dysleksją.
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 2

Ćwiczone umiejętności, rozwijane kompetencje:

  • rozumienie metaforycznych powiedzeń, idiomów i abstrakcyjnych słów,
  • deszyfrowanie wieloznaczności na podstawie obrazka i tekstu zawierającego powiedzenie,
  • czytanie ze zrozumieniem (w oparciu o pytania i obrazek),
  • odczytywanie kontekstu sytuacyjnego i językowego wypowiedzi,
  • sięganie do własnych doświadczeń podczas wyjaśniania konkretnych znaczeń,
  • analiza i synteza wzrokowa – porównywanie i różnicowanie obrazka kolorowego z czarno-białym,
  • kreatywne rysowanie – dorysowywanie elementów według podanego kryterium,
  • kolorowanie według instrukcji,
  • tworzenie swobodnych wypowiedzi na podstawie obrazka,
  • prawidłowe odczytywanie emocji na podstawie tekstu i mowy ciała.

Zawartość:

Pomoc obejmuje 16 powiedzeń, które wybrane zostały do ćwiczeń ze względu na ich wysoką frekwencję w codziennym języku:

  • O co chodzi?
  • Ręce opadają.
  • Wiercić dziurę w brzuchu.
  • Być rannym ptaszkiem.
  • Mieć ciężki dzień.
  • Zdrowy jak ryba (zdrów jak ryba).
  • Mieć długi język.
  • Mieć coś w małym palcu.
  • Mieć muchy w nosie.
  • Brzuch mi pęka.
  • Głowa mi pęka.
  • Myśleć o niebieskich migdałach.
  • Zmienić buty.
  • Coś mi chodzi po głowie.
  • Wpaść na pomysł.
  • Idzie wiosna.

Każde powiedzenie (zaznaczone w treści pogrubieniem) wplecione zostało w krótkie opowiadanie przybliżające znaczenie powiedzenia. Przedstawione zdarzenia odwołują się do doświadczeń bliskich dzieciom (m.in. czynności codziennej rutyny, popularne sytuacje z życia – odwiedziny znajomych, zabawy w czasie wolnym, szkolne obowiązki, rodzinne wycieczki), także do różnych emocji (np. kłótnie z rówieśnikami, strach pojawiający się przed nowymi wyzwaniami).

Dziecko ma możliwość równoczesnego porównywania treści opowiadania z obrazkiem, który zawsze towarzyszy tekstowi po prawej stronie rozkładówki.

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 3
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 4
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 5

Pierwsze ćwiczenia po przeczytaniu opowiadania sprawdzają poziom rozumienia tekstu, m.in. przebieg fabuły, motywacje bohaterów czy znaczenie konkretnych słów (wyłączając zazwyczaj na tym etapie znaczenia poszczególnych powiedzeń).

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 6
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 7
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 8

Kolejne zadania nawiązują do zachowań i wypowiedzi bohaterów z tekstu. Spójne ze sobą pytania pomagają w rozumieniu znaczeń powiedzenia poprzez dookreślanie okoliczności konkretnej sytuacji, m.in. czasu, miejsca i przyczyny zdarzenia towarzyszącemu wypowiadaniu poszczególnego idiomu.

Ćwiczenia odwołujące się do własnych doświadczeń dzieci, co zdecydowanie przybliża im odległe treści, naśladują konstrukcję zadania wielokrotnego wyboru, w którym dziecko spośród kilku sytuacji wybiera tylko właściwe dla danego powiedzenia.

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 9
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 11
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 12
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 13

Ostatni typ zadania bazujący na czarno-białej wersji obrazka, oprócz tradycyjnego kolorowania, kolorowania według instrukcji lub kreatywnego kolorowania pozwala ćwiczyć szereg umiejętności m.in. porównywanie i różnicowanie obrazków, odczytywanie emocji na podstawie tekstu oraz w oparciu o mowę ciała bohaterów na obrazku.

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 15
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 17
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 18

Na koniec dziecko ma możliwość sprawdzenia stopnia rozumienia i przyswojenia wszystkich analizowanych w publikacji idiomów i powiedzeń, uzupełniając zdania odpowiednimi wyrażeniami z ramki załączonej pod ćwiczeniem.

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 19

Pomoc wydana została nakładem Wydawnictwa WIR. Do kupienia między innymi na stronie Wydawcy.

o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 1
o co chodzi rozumienie idiomow i przenosni 20

Nie chcesz, by ominął Cię kolejny wpis? Polub Przystanek Rodzinka na Facebooku.

Podobał Ci się ten wpis? Podziel się z innymi!

Dodaj swój komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry