Wzrok to jeden z najważniejszych zmysłów, a jednocześnie oko to narząd, który każdego dnia jest narażony na duże obciążenie. Wielogodzinna praca przy komputerze, korzystanie ze smartfona, niewłaściwe oświetlenie czy zbyt mała ilość snu mogą prowadzić do zmęczenia oczu. Dobra wiadomość jest taka, że wiele zależy od prostych nawyków. Wprowadzenie kilku prostych zmian pozwala lepiej zadbać o wzrok i zmniejszyć ryzyko wystąpienia niektórych problemów w przyszłości. Poznaj 10 nawyków, które warto wdrożyć do swojej codziennego życia.
1. Profilaktycznie badaj wzrok
Regularne badania okulistyczne lub optometryczne pozwalają wykryć wady wzroku oraz wiele chorób oczu na wczesnym etapie, zanim zaczną powodować wyraźne dolegliwości. Dotyczy to między innymi jaskry, zaćmy czy zmian związanych z wiekiem.
Osoby dorosłe powinny wykonywać profilaktyczne badania wzroku zgodnie z zaleceniami specjalisty, najczęściej raz na dwa lata, natomiast wzrok dzieci należy kontrolować częściej i to już od najmłodszych lat. Wczesne wykrycie nieprawidłowości zwiększa szansę na skuteczną kontrolę krótkowzroczności.
Specjalistę zajmującego się diagnostyką i kontrolą krótkowzroczności u dzieci znajdziesz na stronie mamwzrokok.pl. Dzięki niej łatwo znajdziesz salon optyczny w swojej okolicy, który oferuje profesjonalną opiekę oraz dobór okularów z soczewkami spowalniającymi progresję krótkowzroczności u najmłodszych – jednej z najczęściej diagnozowanych wad wzroku.
2. Stosuj zasadę 20-20-20 podczas pracy przy ekranie
Długotrwałe patrzenie w monitor powoduje zmęczenie mięśni oczu i może prowadzić do uczucia pieczenia, suchości czy niewyraźnego widzenia. Pomocna jest zasada 20-20-20. Polega ona na tym, że co 20 minut należy spojrzeć na obiekt oddalony o około 6 metrów przez minimum 20 sekund. Taka krótka przerwa pozwala oczom odpocząć i zmniejsza ich napięcie.
3. Spędzaj więcej czasu na świeżym powietrzu
Przebywanie na świeżym powietrzu jest jednym z najważniejszych elementów profilaktyki rozwoju krótkowzroczności u dzieci. Najmłodsi powinni przebywać na świeżym powietrzu minimum 2 godziny dziennie. Wynika to z tego, że naturalne światło dzienne sprzyja prawidłowemu rozwojowi narządu wzroku i może ograniczać ryzyko postępu wady. C
4. Zachowuj odpowiednią odległość od ekranu
Podczas korzystania z komputera, telefonu czy tabletu warto zadbać o właściwą odległość od ekranu. Zbyt bliskie patrzenie na wyświetlacz może powodować szybsze zmęczenie oczu, zwłaszcza jeśli trwa przez wiele godzin bez przerw.
Monitor najlepiej ustawić w odległości około 50–70 cm od oczu, natomiast telefon lub tablet trzymać w odległości co najmniej 30–40 cm od twarzy. Dobrą praktyką jest również ustawienie monitora nieco poniżej linii wzroku, co sprzyja bardziej naturalnemu ułożeniu głowy i zmniejsza obciążenie oczu podczas pracy.
5. Zadbaj o odpowiednie oświetlenie
Nieodpowiednie warunki oświetleniowe mogą powodować szybsze zmęczenie oczu i utrudniać pracę. . Podczas korzystania z komputera najlepiej pracować w dobrze oświetlonym pomieszczeniu i unikać używania telefonu lub tableta w całkowitej ciemności. Jasność ekranu powinna być dostosowana do oświetlenia otoczenia, aby nie powodowała nadmiernego kontrastu.
6. Pamiętaj o mruganiu i nawilżaniu oczu
Podczas pracy przy komputerze częstotliwość mrugania znacząco spada, co może prowadzić do wysychania powierzchni oka. Objawia się to pieczeniem, uczuciem piasku pod powiekami, zaczerwienieniem lub łzawieniem.
Świadome częstsze mruganie pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie oka. W przypadku utrzymujących się dolegliwości pomocne mogą być krople nawilżające, czyli tzw. sztuczne łzy, dobrane zgodnie z zaleceniami specjalisty.
7. Dbaj o dietę bogatą w składniki ważne dla wzroku
To, co znajduje się na talerzu, również ma znaczenie dla kondycji narządu wzroku. W codziennej diecie powinny znaleźć się produkty bogate w:
- witaminę A,
- witaminę C i E,
- luteinę i zeaksantynę,
- kwasy tłuszczowe omega-3.
Dobrym źródłem tych składników są między innymi marchew, szpinak, jarmuż, papryka, brokuły, ryby morskie, orzechy oraz jaja.
8. Chroń oczy przed promieniowaniem UV
Promieniowanie ultrafioletowe oddziałuje na oczy przez cały rok, nie tylko latem. Długotrwała ekspozycja może zwiększać ryzyko rozwoju niektórych chorób oczu, dlatego podczas przebywania na zewnątrz warto nosić okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV, który absorbuje szkodliwe promieniowanie.
9. Wysypiaj się i pozwól oczom odpocząć
Sen jest czasem regeneracji całego organizmu, również oczu. Zbyt krótki lub niskiej jakości odpoczynek może powodować zaczerwienienie, suchość oczu, pogorszenie koncentracji oraz uczucie ciężkich powiek. Regularny sen oraz robienie przerw podczas pracy wymagającej intensywnego patrzenia w ekran pomagają zmniejszyć zmęczenie wzroku.
10. Nie ignoruj pierwszych objawów problemów ze wzrokiem
Pogorszenie ostrości widzenia, częste bóle głowy, trudności z czytaniem, podwójne widzenie, błyski czy pojawiające się mroczki przed oczami to sygnały, których nie należy lekceważyć. Jeśli pojawiają się nagle, konieczna jest szybka konsultacja ze specjalistą, która pozwoli ustalić przyczynę dolegliwości i w razie potrzeby wdrożyć odpowiednią korekcję wady wzroku lub leczenie choroby oczu.
Podsumowanie
Codzienne wybory mają duży wpływ na kondycję wzroku. Nawet niewielkie zmiany w codziennych przyzwyczajeniach mogą pomóc ograniczyć zmęczenie oczu. Warto pamiętać, że o wzrok należy dbać przez całe życie – niezależnie od wieku, a także tego, czy na co dzień korzystasz z okularów lub soczewek. Jeśli zauważysz niepokojące objawy, takie jak pogorszenie ostrości widzenia, częste bóle głowy czy dyskomfort podczas czytania, nie zwlekaj z wizytą u specjalisty.
Bibliografia:
- He X., Sankaridurg P., Wang J. et al. Time Outdoors in Reducing Myopia: A School-Based Cluster Randomized Trial with Objective Monitoring of Outdoor Time and Light Intensity. Ophthalmology, 129(11), 1245–1254 (2022). https://doi.org/10.1016/j.ophtha.2022.06.024