tajemnica filmu lasse i maja 1

Martin Widmark „Tajemnica filmu” – czyli, jak kręcony romans ustępuje miejsca sensacyjno-detektywistycznemu śledźtwu

Historia powracającego z Ameryki i mieszkającego kiedyś w Valleby poszukiwacza złota Carla Henrik Gardenera (wybranego przez Lassego i Maję na głównego bohatera pracy domowej), który wraz z rozwojem akcji okazuje się być nie tylko łowcą skarbów, ale oszustem, złodziejem i – co najważniejsze dla kryminalistycznej intrygi – autorem tajemniczego listu ze wskazówkami do znalezienia diamentów wraz z wątkiem przybycia ekipy filmowej do szwedzkiego miasteczka w celu nakręcenia filmu stopniowo, z rozdziału na rozdział, coraz mocniej się splatają. Czy dwa równolegle prowadzone wątki dotyczyć będą tej samej zagadki i tego samego przestępstwa? Czy „Tajemnica filmu” – dwudziesta siódma już część serii „Biura Detektywistycznego Lassego i Mai” jest tak, jak pozostałe, zaskakująca tematycznie, z wciągającą i trzymającą w napięciu fabułą, autentyczna językowo, a kompozycyjnie i graficznie schematyczna, bynajmniej nie trywialna, za to z powtarzającym się przejrzystym i dobrze znanym czytelnikom układem treści?

tajemnica filmu lasse i maja 3

W bibliotece

Inicjalna scena książki przedstawia Lassego i Maję w bibliotece. Pochyleni nad „Gazetą Valleby” z 1945 roku młodzi detektywi szukają ciekawej osobowości mieszkającej kiedyś w Valleby.

tajemnica filmu lasse i maja 6

Owe przygotowania do zadanej pracy domowej tylko na początku opowieści wydają się mało znaczącym epizodem w kolejnej detektywistycznej tajemnicy do rozwikłania. W doskonale przemyślanym schemacie kryminału szwedzkiego autora nie ma niezaplanowanych wątków, niesprecyzowanych okoliczności akcji czy przypadkowych bohaterów. Na fabułę powieści Martina Widmarka składają się wyłącznie bowiem osoby, miejsca, wydarzenia i wątki ściśle ją budujące i dookreślające. Oto więc, gdy Lasse i Maja pochłonięci są lekturą archiwalnego artykułu popularnego dziennika w Valleby, w bibliotece pojawia się – wprowadzająca na karty książki nowy wątek – nieznana nikomu kobieta, poszukująca książki o luksusowych zegarkach. Jak się chwilę później okaże to operatorka filmowa światowej sławy reżysera – Omara Rauka. Ten ostatni właśnie w Valleby postanawia nakręcić swój kolejny film zatytułowany „Złamane serce”.

Jakie okoliczności sprowadziły renomowaną ekipę filmową do prowincjonalnego Valleby? Czy zdjęcia do kolejnego zapowiadającego się hitu zostaną ukończone?

W salonie optycznym nad piwnicą

Kolejnym miejscem – sceną, na której rozwijają się i znacząco intensyfikują nakreślone wątki akcji, wzajemnie się dopełniając, jest salon optyczny Ireny Kovalenko.

tajemnica filmu lasse i maja 7

Równocześnie odwiedzają go: Barbara Palm – zaaferowana niecodzienną sytuacją w Valleby, chcąca m.in. swoim niepowtarzalnym wizerunkiem (w tym dość ekscentrycznymi okularami) wywrzeć na mistrzu w dziedzinie kina ekspresyjne i efektowne wrażenie oraz Lasse i Maja – podążający tropem Carla Henrika Gardenera (tajemniczego mieszkańca, o którym pisze „Gazeta Valleby”) i docierający właśnie do miejsca, gdzie kiedyś stał jego dom, po którym została tylko piwnica z nadbudowanym na nią w 1998 roku salonem optycznym (nie trudno się domyślić, że to właśnie te podziemia będą jednym z kluczowych miejsc w powieści).

Za pośrednictwem retrospekcji optyczki czytelnik poznaje również inną osobę odwiedzającą tego dnia sklep z okularami (i zegarkami) – o tyle intrygującą, że nieznaną pozostałym mieszkańcom, dodatkowo sprawnie zakamuflowaną poprzez czapkę z daszkiem i bujną brodę, a swoim dziwnym zachowaniem (żądanie przeglądu wszystkich oprawek, łącznie z tymi znajdującymi się w piwnicznym magazynie) doprowadzającym sprzedawczynię do furii.

Kim jest tajemniczy klient? Z jakim wątkiem można go utożsamiać?

W hali sportowej

Hala sportowa, w której zbudowane zostało tymczasowe studio nagrań w Valleby, staje się miejscem przeprowadzanego castingu. W takich okolicznościach po raz pierwszy czytelnik poznaje: Omara Rauka – owszem sławnego, ale zmanierowanego, wymagającego i nieczułego reżysera, Keve’a Costera – przystojnego, trochę narcyzowatego aktora, idola żeńskiej i męskiej publiczności oraz Małgorzatę Ogrodnik – piękną, zdolną, potrafiącą wykorzystać swoje wdzięki i wpływy aktorkę. Po raz kolejny pojawi się również Sussie Enderson, nie wyróżniająca się z tłumu operatorka.

tajemnica filmu lasse i maja 8

Kto spośród mieszkańców miasta marzy o filmowym angażu? Kogo reżyser wybierze do drugoplanowej roli męskiej?

Czy ktoś z ekipy filmowej wzbudza jakiekolwiek czytelnicze podejrzenia, skoro na tym etapie powieści nie ma jeszcze mowy o przestępstwie, zbrodni czy detektywistycznej zagadce?

W piwnicy

W noc po castingu dochodzi do włamania w salonie optycznym. Właścicielka prócz zgłoszenia drobnej kradzieży, informuje o częściowo zdewastowanej, bo rozkopanej podłodze w piwnicy.

tajemnica filmu lasse i maja 9

Kto dopuścił się przestępstwa? Jak do niego doszło, skoro w salonie zamontowano monitoring połączony z posterunkiem policji?

Odpowiedzi na zadawane wyżej pytania należy szukać w „Tajemnicy filmu” – najnowszej, dwudziestej siódmej, części serii „Biura Detektywistycznego Lassego i Mai” napisanej przez Martina Widmarka, z ilustracjami Heleny Willis.

Dzięki zwięzłej, przejrzystej i przemyślanej narracji (doświadczenie Martina Widmarka jako nauczyciela języka szwedzkiego w szkole podstawowej odgrywa tu kluczową rolę) oraz ściśle związanymi z nią ilustracjami czytelnik ma możliwość:

  • współrozwiązywać kolejną zagadkę kryminalną, niejako zaocznie wcielając się w rolę detektywa (bohaterowie prowadzą rozmowy odtwarzające ich dedukcyjny tok myślenia, wspólnie i „na głos” dzieją się przemyśleniami, nowymi tropami, ale i wątpliwościami, ponadto kierunek detektywistycznych rozważań trafnie porządkują, nierzadko podsumowują przedstawiane na ilustracjach graficzne schematy),
  • w nie małym stopniu zgłębić zagadnienie filmu i kinematografii (liczne terminy z wymienionych dziedzin nie tylko pojawiają się na kartach powieści, ale wcale nierzadko wprost są tłumaczone, ich definicje padają explicite z ust bohaterów, np. operator, kinoman, aktorska ekspresja, garderoba, charakteryzacja, klaps, casting, plan filmowy, studio filmowe, ekipa filmowa),
  • a nade wszystko czytając ciekawą niemal dla dorosłych pisaną historię, dobrze się bawić, dzięki sporej dawce językowego dowcipu oraz humoru wynikającego z kreślonych sytuacji oraz wywołującej efekt komiczny konstrukcji bohaterów, u których uwypuklone, często przerysowane cechy charakteru, dodatkowo wzmocnione zostały lekko karykaturalną kreską ilustratorki).

Całą serię przełożyła ze szwedzkiego Barbara Gawryluk, a Wydawnictwo Zakamarki wydało. Do kupienia tutaj.

tajemnica filmu lasse i maja 19
tajemnica filmu lasse i maja 2
tajemnica filmu lasse i maja 5
tajemnica filmu lasse i maja 4

By dowiedzieć się, z czego wynika fenomen czytelniczy literatury Martina Widmarka oraz w jaki sposób szwedzki pisarz wykorzystuje pedagogiczny potencjał kryminałów i horrorów dla dzieci, warto przeczytać wpis Dlaczego książki Martina Widmarka przyciągają młodych czytelników jak magnes?.

Nie chcesz, by ominął Cię kolejny wpis? Polub Przystanek Rodzinka na Facebooku.

Podobał Ci się ten wpis? Podziel się z innymi!

Dodaj swój komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Przewiń do góry