analogie tematyczne atematyczne arson

Wnioskowanie przez analogię – mechanizm lewej półkuli usprawniający naukę języka

Sposób myślenia przez analogię jest jednym z czynników pozwalających odkrywać i rozumieć świat. W naukach przyrodniczych stanowi podstawę odnajdywania nowych idei i wynalazków. Myślenie matematyczne, politykowanie, rozumowanie prawne i moralne od zawsze posługuje się analogią jako narzędziem służącym do szukania i weryfikowania sądów i twierdzeń. Dostrzeganie konwencji, akceptowanie standardów w podobnych życiowych sytuacjach jest gwarancją udanych kontaktów społecznych. W końcu język. Mamy przecież analogie fleksyjne: nie ma mamy, nie ma taty, oddaj jej lalkę, oddaj jemu bajkę, słowotwórcze konstrukcje: córka siostry to siostrzenica, córka brata to bratanica, składniowe i semantyczne struktury: zimą pada śnieg, jesienią pada deszcz… To właśnie wszelkie paralelne reguły językowe ułatwiają nabywanie mowy.

Oto więc należycie uargumentowany „bohater” niniejszego wpisu – Analogie tematyczne i atematyczne, których autorkami jest duet: Anna Nallur i Anna Nepomuceno.

Zawartość

Analogie tematyczne

  • 70 kart kartonowych kolorowych dwustronnie foliowanych,
  • instrukcja z odpowiedziami (w języku polskim i angielskim),
  • tekturowe opakowanie.
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson

Analogie atematyczne

  • 67 kart kartonowych kolorowych dwustronnie foliowanych,
  • instrukcja z odpowiedziami (w języku polskim i angielskim),
  • tekturowe opakowanie.
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson
analogie tematyczne atematyczne arson

Dla kogo?

  • dla dzieci z zaburzeniami rozwojowymi (m.in. w przypadku zaburzeń komunikacji językowej, zakłóceń uwagi i koncentracji, w sytuacji specyficznych trudności w czytaniu i pisaniu),
  • dla dzieci zdrowych, w celu stymulacji kształtowania funkcji poznawczych.

Rozwijane umiejętności

  • odkrywanie i wykorzystywanie reguł,
  • werbalizowanie reguł,
  • odnajdywanie relacji i różnic,
  • dokonywanie analizy.

Czym jest analogia?

Analogia, będąc jedną z metod rozumowania, zależna jest w dużej mierze od funkcji lewej półkuli, gdyż polega na:

  • dostrzeganiu podobnych relacji,
  • zauważeniu różnic,
  • odkrywaniu reguł
  • i wykorzystaniu ich w innych sytuacjach i warunkach.

Jaki ma wpływ na naukę języka i nasz rozwój?

Umiejętność wnioskowania przez analogię wraz ze zdolnością do kategoryzacji elementów rzeczywistości stanowi solidną podstawę naszego intelektualnego rozwoju. Również skuteczna nauka języka polega m.in. na dostrzeżeniu, rozumieniu i ponownym, (a docelowo spontanicznym) wykorzystywaniu lingwistycznych analogii w innych przypadkach i sytuacjach. Analogii, które skryje w sobie m.in.:

  • fleksja wyrazów (m.in. deklinacja rzeczowników, przymiotników, zaimków i liczebników, koniugacja czasowników – pomijając zbiór wyjątków i odstępstw od reguły 😉 ),
  • słowotwórstwo,
  • struktury zdaniowe i wszelkie komunikaty.

Rodzaje analogii

Materiał wykorzystany w omawianych niżej zestawach: konkretny (obrazki) oraz abstrakcyjny sprawia, że mamy do czynienia z analogiami tematycznymi i atematycznymi. Nieobecne w przykładach analogie językowe (na materiale werbalnym) tworzę samodzielnie.

analogie tematyczne atematyczne arson
Analogia tematyczna
analogie tematyczne atematyczne arson
Analogia atematyczna

Sposób pracy z kartami

Zestawy składają się z ogromnej ilości kart pracy. Każda karta to dwa przykłady oparte na tej samej regule („Jeśli A, to B”). Staram się, aby dziecko samodzielnie dostrzegło zasady rządzące podanymi wzorami i uzupełniło brakujący element trzeciej pary. W tym celu wspólnie analizujemy kolejne linijki z przykładami – oczywiście z zachowaniem kierunku od lewej do prawej i z użyciem palca wskazującego dominującej ręki. Ogromną wagę przywiązuje również do komunikatów kierowanych do dziecka. W zależności od doświadczeń poznawczych i możliwości dziecka stosuję różne komunikaty:

  • taki -> taki, taki -> taki, taki -> jaki tu?
  • taki tu -> taki tu, taki tu ->taki tu, taki tu -> jaki tu?
  • gdy wymaga tego sytuacja, a dziecko nie dostrzega zależności w przykładach, pomagam mu i wspólnie nazywamy poszczególne elementy przykładów, np. co? – pomidor, jaki? – duży -> co? pomidor, jaki? – mały, co? – ogórek, jaki? – duży -> co? ogórek, jaki? – mały, co? – kukurydza, jaka? – duża- > co tu?/jak tu?/ jaka tu kukurydza?

Wybór obrazka z pięciu dostępnych możliwości, to nie koniec ćwiczenia dla dziecka mówiącego. Przed nim stoi niełatwe zadanie – nazwanie odnalezionej i zastosowanej reguły, chociażby w najprostszej formie, np. tu duże -> tu małe, tu czerwone ->tu zielone, tu nad -> tu pod, tu w tą samą stronę -> tu w przeciwną itp.

Moi podopieczni stosują następujące sposobów pracy z kartami:

  • zwyczajne wskazywanie prawidłowego rozwiązania wśród pięciu przykładów mieszczących się w jednej linii,
  • zakreślanie kółkiem odpowiedzi,
  • łączenie linią odpowiedzi z pustym okienkiem,
  • dokładanie lub/i doklejanie właściwego obrazka.

Wielokrotne użycie kart i różne techniki pracy wymagają wcześniejszego powielenia kart do własnych celów. Tak przygotowaną pomoc wykorzystuję z dziećmi, którym łatwiej zauważyć reguły rządzące w parach poprzez wycięcie i dołożenie konkretnego obrazka. Ponadto, czego nauczyło mnie doświadczenie 😉 , rozcięcie przygotowanych pięciu odpowiedzi i niezapamiętanie ich sugerowanego przez autorki ułożenia, zaburzyć może tok przebiegu niektórych ćwiczenia. Ma to m.in. znaczenie w relacjach dotyczących obrotu (90˚, 180˚) czy lustrzanych odbić.

Przedstawione w zestawie analogie dotyczą wielu różnych reguł, a każdą z nich zobrazowano, nie jednym, a kilkoma ćwiczeniami.

Relacje dotyczą m.in.:

  • koloru
  • wielkości
  • położenia względem siebie lub innych obiektów
  • obrotów, lustrzanych odbić
  • część do całości (np. elementów różnicujących obiekty w parze)
  • wykonywanych czynności
  • cech i funkcji (np. przeciwieństw i kontrastów)
  • zmian czynności wykonywanych między obiektami
analogie tematyczne atematyczne arson
  • 2 cechy w jednej analogii (np. ilości i wielkości)
analogie tematyczne atematyczne arson
  • 3 cech w jednej analogii (np. ilości, koloru i wielkości)
analogie tematyczne atematyczne arson

Podział kart dotycz również stopnia trudności. Ewentualne problemy w rozwiązywaniu analogii rozwiać może instrukcja wraz z załączoną tam tabelą odpowiedzi. Tu po raz kolejny przydaje się oryginalne ułożenie odpowiedzi, a więc odpowiednia ich kolejność.

W praktyce terapeutycznej wykorzystuję również inne zestawy rozwijające myślenie analogiczne, np.:

Analogie można tworzyć na kartce papieru, ale i w przestrzeni pozastolikowej. Z użyciem klocków Lego również – mój pomysł znajdziesz tutaj.

Tutaj możesz pobrać mój szablon do tworzenia własnych analogii.

Nie chcesz, by ominął Cię kolejny wpis? Polub Przystanek Rodzinka na Facebooku.

Dodaj swój komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Przewiń do góry