rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 14

„Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa” – bajka do opowiadania, czytania i zabawy

Pewnego dnia podczas spaceru w lesie dziadek gubi rękawiczkę. W cudowny, choć dla dziecka zapewne oczywisty i nie wymagający tłumaczenia, sposób zguba staje się domem dla kolejno pojawiających się na ścieżce zwierząt. Tych mniejszych – myszki, żaby, zajączka, ale i większych: lisa, wilka i dzika, nie wspominając już o potężnym niedźwiedziu. Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa posiadając ustny rodowód, umila wieczorny czas dzieciom już od wieków. Niepozorna bajka zaprasza, ba – wciąga do zabawy i czytania nawet najbardziej rozkojarzonych młodych czytelników.

Autorstwo, projekt i popularyzacja bajki

Lwowska artystka Romana Romanyszyn razem z Andrijem Łesiwem założyła Art Studio Agrafka. Wspólnie zaprojektowali m.in. „Rękawiczkę” będącą adaptacją ustnie przekazywanej niegdyś ukraińskiej opowieści. Publikacja ukazała się w 2011 roku i została ukraińską książką roku. Następnie zdobyła wyróżnienie na Międzynarodowym Biennale Ilustracji w Bratysławie. Rok później znalazła się na Liście Białych Kruków (White Ravens).

Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa w Polsce nakładem wydawnictwa Dwie Siostry ukazała się w 2019 roku, stając się kolejną publikacją w ramach serii „Polecone z Zagranicy”. Cykl dotyczy przekładów ilustrowanych, dziś znanych, docenianych i lubianych książek dla dzieci, których autorami są wybitni twórcy z całego świata.

Ukraińska bajka ludowa

Bajka ludowa swój rodowód zawdzięcza bogatej w dawnych czasach tradycji oralnej. Zapewne jeszcze dziś niejedni obecnie rodzice pamiętają czasy, gdy siedząc na kolanach u dziadków słuchali opowiadanej z pamięci bajki o zwierzętach urządzających sobie domek w rękawiczce znalezionej w lesie.

Dziś tradycja bajek ludowych, gawęd czy klechd zanikła prawie całkowicie, ale dzięki takim inicjatywom, jak projekt Art Studio Agrafka współczesne dzieci mogą ciszyć się dawnymi opowiadaniami ludowymi.

Co sprawia, że Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa skrada serca dzieci na całym świecie od kilkuset lat?

Po pierwsze – nieskomplikowana konstrukcja zdarzeń z jednym wątkiem (dziadek gubi w lesie rękawiczkę, a kolejno mijające ją zwierzęta postanawiają w niej zamieszkać), dynamiczna fabuła (bardzo szybko rękawiczka zdobywa kolejnych lokatorów), która bardzo mocno ogniskuje uwagę młodych czytelników.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 4
rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 5

Po drugie – wartki język (zdania pojedyncze, mnóstwo czasowników ruchu), oczywista przewaga dialogów nad narracją oraz imiona bohaterów naśladujące słowotwórcze zabawy dzieci. Bajka jest właściwie doskonale napisanym scenariuszem do odgrywania scenek z użyciem pacynek.

Po trzecie – bliżej nieokreślony czas i miejsce akcji. Uniwersalizm tych elementów świata przedstawionego pozwala w wyobraźni dziecka sytuować bohaterów w sobie znanym lesie i w bliskiej przestrzeni czasowej.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 8
rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 7

Po czwarte – motyw wędrówki, szukania bezpiecznego miejsca, elementy magiczne (ludzka rękawiczka mieszcząca w sobie zwierzęta) zbliża „Rękawiczkę” do tradycyjnych baśni. Z kolei zwierzęcy bohaterowie pozwalają upatrywać genezy bajki również w ezopowych opowieściach, w których to postacie zwierząt, ich zachowania i relacje stają się metaforą stosunków międzyludzkich.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 9

Po piąte – wyraźna klamra kompozycyjna, która scala i jednoznacznie zamyka cały utwór. Dotyczy ona oczywiście narracyjnie podanej informacji o dziadku gubiącym rękawiczkę, a później znajdującym zgubę.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 10

Aktywizacja młodych słuchaczy

Sposób, w jaki napisana (wcześniej opowiedziana) została Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa motywuje młodych słuchaczy do włączania się w opowieść.

Dzięki jakim zabiegom dzieci zapraszane są do czytania?

Po pierwsze – między kolejnym zwierzęciem, które chce wprowadzić się do rękawiczki, a obecnymi już lokatorami toczy się dialog, w którym zamiast słownych opisów tych drugich pojawiają się ich piktogramy. Dziecko instynktownie nazywa rozmówców, nawet nie zdając sobie sprawy z faktu odczytywania symbolicznego zapisu rozmówców.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 11

Po drugie – umieszczona bliżej końca lista lokatorów również zawiera piktogramy będące symboliczną reprezentacją zwierząt wraz z cyfrą odpowiadającą kolejno zajmowanym miejscom w rękawiczce. Zadanie dziecka polega na identyfikacji (dopasowaniu) zwierzęcia do odpowiedniej cyfry i imienia mieszkańca.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 12

Po trzecie – zaprezentowany tuż obok przekrój rękawiczki pozwala naocznie umiejscowić zwierzę w konkretnej jej części. Dziecko identyfikuje cyfrę z obrazkiem, już nie symbolicznym, a sytuacyjnym, przedstawiającym zwierzę podczas codziennej rutyny.

rekawiczka ukrainska bajka ludowa dwie siostry 13

Niepozorna Rękawiczka okazuje się wciągającą lekturą i źródłem zaskakującej zabawy.

Książka „Rękawiczka. Ukraińska bajka ludowa” Romany Romanyszyn i Andrija Łesiwa została wydana nakładem wydawnictwa Dwie Siostry.

We wpisie – Jörg Mühle „Dwa dla mnie, jeden dla ciebie” – o trudach i radości dzielenia się polecam inną publikację serii „Polecone z Zagranicy”. Sprawdźcie koniecznie! Obrazkowa minihistoria, pełna humoru ma w sobie sporą dawkę niebanalnych treści.

dwa dla mnie jeden dla ciebie 1

Z polskiego kręgu literackiego polecam niezwykłe polskie współczesne dwie bajki z ludową grafiką. Ich recenzję znajdziecie we wpisie – „Coś i nic” oraz „Prawy i Lewy” – niezwykle barwne i anegdotyczne historie z czytelnym przekazem .

lewy i prawy cos i nic 5

Nie chcesz, by ominął Cię kolejny wpis? Polub Przystanek Rodzinka na Facebooku.

Podobał Ci się ten wpis? Podziel się z innymi!

Dodaj swój komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przewiń do góry